Nhắc đến mối quan hệ mẹ con, người ta chỉ nghĩ đến một tình mẫu tử thiêng liêng và cao cả. Nhưng ít ai để ý rằng mẹ chính là người thầy đầu tiên của con. Mỗi một hành vi, mỗi một lời nói, nhất cử nhất động của mẹ đều sẽ là cơ sở hình thành nên quan niệm, tinh thần và tương lai của người con.
Có lẽ, không ai có thể phủ nhận rằng, nền giáo dục đầu tiên của con không phải ở trường ngay chính trước tiên tại gia đình. Cũng không ngẫu nhiên khi các bậc hiền triết xưa đúc kết rằng mẹ chính là người thầy đầu tiên của trẻ nhỏ, khi trong lịch sử lại có những thiên tài và vĩ nhân vang danh đến tận ngày nay đều nhờ ơn giáo dưỡng từ người mẹ.
Người thầy của thiên tài
Một giai thoại được kể lại từ khoảnh khắc giáo viên tiểu học của Thomas Edison viết thư cho mẹ cậu bé. Sau khi đưa thư cho mẹ, Edison hỏi bà về nội dung, mắt bà nhòe lệ khi đọc cho con từng chữ một: “Con trai bà là một thiên tài. Trường học này quá bé và không có giáo viên đủ tốt để đào tạo nó. Xin hãy để nó tự dạy chính mình”. Rồi bà bắt đầu tự tay dạy đứa con trai của mình.
Rất nhiều năm về sau, khi mẹ của Edison đã qua đời, khi ấy ông đã là một trong những nhà phát minh vĩ đại nhất thế kỷ. Trong một lần ngồi xem lại những kỉ niệm cũ của gia đình, ông vô tình đọc được dòng chữ viết trên một tờ giấy cũ kĩ trong ngăn tủ: “Con trai bà là một kẻ đần độn. Chúng tôi sẽ không để nó đến trường nữa”.
Edison đã khóc trong nhiều giờ liền, sau đó viết vào nhật ký: “Thomas Alva Edison là một đứa trẻ đần độn, nhờ người mẹ anh hùng mà trở thành thiên tài của thế kỷ”.
Edison đã khóc trong nhiều giờ liền khi đọc được lá thư ngày xưa thầy giáo tiểu học viết cho mẹ ông. (Ảnh: pinterest.com)
Theo ghi chép của Quỹ Giáo dục Kinh tế, năm 1854, thầy Reverend G. B. Engle đã miệt thị học sinh 7 tuổi Thomas Alva Edison là kẻ đần độn, tâm thần. Edison đã rời trường Port Huron, Michigan, ngôi trường chính thức đầu tiên cậu bé theo học.
Mẹ cậu, Nancy Edison, đã đưa cậu trở lại vào ngày hôm sau để thảo luận với thầy Reverend, tuy nhiên bà nổi giận với sự cứng nhắc của ông. Bà quyết định sẽ giáo dục con trai tại nhà, từ bỏ ngôi trường mà Edison mới theo học 3 tháng. Mặc dù Edison dường như có tham dự 2 trường học khác trong thời gian ngắn, song thiên tài này dành phần lớn tuổi thơ học tập ở nhà dưới sự hướng dẫn của mẹ.
Trong cuốn tiểu sử “Thomas Alva Edison: Nhà phát minh vĩ đại người Mỹ” kể lại, khi Edison nói với mẹ về việc thầy giáo gọi mình là kẻ đần độn, cả hai đã đến trường để tìm kiếm một lời xin lỗi.“Con trai tôi không đi thụt lùi, tôi tin như thế”, bà Edison nói. Bất chấp những nỗ lực của mẹ, vợ chồng ông Reverend không thay đổi suy nghĩ về học trò. Cuối cùng, bà Edison nhận ra mình nên làm gì. “Được rồi, tôi sẽ tự dạy nó ở nhà”, bà tuyên bố.
Cậu bé Edison nhút nhát đã không tin vào tai mình. Cậu nhìn mẹ, người phụ nữ đã đặt niềm tin ở mình và tự hứa với bản thân sẽ khiến mẹ tự hào. Cuối đời, Edison đã nói: “Mẹ là người tạo ra tôi. Bà khiến tôi cảm thấy có động lực sống, là người khiến tôi luôn cố gắng để không gây thất vọng”.
Cậu nhìn mẹ, người phụ nữ đã đặt niềm tin ở mình và tự hứa với bản thân sẽ khiến mẹ tự hào. (Ảnh: pixabay.com)
Người thầy của vĩ nhân
Bài học từ tấm chăn
Mạnh Tông hay còn gọi là Mạnh Nhân, người huyện Giang Hạ (huyện Hiếu Xương, tỉnh Hồ Bắc ngày nay). Ông xuất thân nghèo khổ, về sau làm đến chức quan Tư không cho nước Ngô, là trọng thần của nhà Ngô thời Tam Quốc, nhiều lần đảm nhiệm chức quan hiển hách.
Ngay từ khi Mạnh Nhân còn nhỏ, Mạnh mẫu đã bắt đầu tiến hành dạy dỗ một cách nghiêm khắc đối với con trai. Thuở nhỏ, Mạnh Nhân được mẹ gửi đến vùng Nam Dương, theo học giả Lý Túc. Trước khi Mạnh Nhân đi học, mẹ ông may cho ông một tấm chăn rất dày và rộng. Hàng xóm thấy kì lạ, khó hiểu bèn hỏi: “Con của chị còn nhỏ, sao chị may tấm chăn lớn thế?”
Mạnh mẫu mới đáp rằng: “Con trai tôi không có phẩm tính gì đặc biệt nổi trội để có thể được nhiều bạn bè kết giao. Hơn nữa, những người đi học bên ngoài phần đông đều có gia cảnh nghèo khổ, có những người thậm chí không có lấy một tấm chăn mang theo. Tôi may một tấm chăn rộng như vậy, chính là để con trai và bạn học nó đắp chung, kết giao làm bạn thân với nhau. Điều này nhất định có ích với việc học của con trai”.
Mạnh Nhân nghe xong thật sự cảm động với dụng tâm vất vả của mẹ, ông học hành hết sức chăm chỉ, ban đêm cũng thường thắp đèn đọc sách, không chịu nghỉ ngơi. Thầy giáo của ông là Lý Túc rất hài lòng, thường hay khen ngợi ông rằng: “Con quả là có tài đức của một tể tướng”.
Nhờ có sự dạy dỗ nghiêm khắc của mẹ, Mạnh Nhân đã trở thành một con người tài đức, chuyên cần, một người con hiếu thảo, một vị quan thanh liêm chính trực.
Mạnh Nhân cảm động với dụng tâm vất vả của mẹ, nên ông học hành hết sức chăm chỉ. (Ảnh: wikipedia.org)
Mẹ cắt tóc đổi thức ăn cho con
Đào mẫu tên thật là Trạm Thị là mẹ của Đào Khản. Bà được xưng là một trong những lương mẫu nổi tiếng thời Trung Hoa cổ đại. Phương pháp dạy con và cách đối đãi khoan dung của bà với người khác khiến người đời sau không ngừng tán dương.
Đào Khản (259 -334) tự là Sĩ Hành, là người Tầm Dương. Ông sớm mồ côi cha từ nhỏ, gia cảnh vô cùng bần hàn. Mẹ ông đã một mình chịu đựng vất vả, dựa vào dệt vải may áo kiếm sống, nuôi con ăn học. Cũng từ đức hạnh và cách dạy con của mình mà bà được người đời tôn là “người mẹ tài đức”.
Lúc Đào Khản còn trẻ, có một hôm tuyết rơi đầy trời. Bạn của Đào Khản là Hiếu liêm Phạm Quỳ ở Bà Dương đến chơi nhà. Đào Khản bởi vì nhà quá nghèo túng, không có gì tiếp đãi bạn nên trong lòng vô cùng lo âu. Đào mẫu thấy vậy liền an ủi con trai, nói: “Con cứ lo việc giữ khách lại đi, mẹ sẽ nghĩ cách để tiếp đãi bạn con.”
Thế rồi bà lấy kéo cắt tóc của mình đem đổi lấy rượu và đồ ăn, lấy cỏ khô lót trên giường cắt nhỏ cho ngựa của Phạm Quỳ ăn. Phạm Quỳ sau khi biết được việc này, đã xúc động nói: “Chỉ người mẹ như vậy mới có thể giáo dục ra một người con nhân tài như Đào Khản!”
Việc làm “cắt tóc đổi thức ăn” để tiếp đãi bạn của con đã khắc sâu vào trong tâm trí của Đào Khản. Mặc dù cảnh nhà nghèo khó, nhưng Đào mẫu luôn dùng đạo đức tốt đẹp để đối đãi với bạn của con và mọi người. Vì thế sau này, khi đã làm quan lớn, Đào Khản vẫn luôn ghi nhớ, dùng lòng cung kính, đạo đức tốt đẹp và lễ phép để đối đãi với người khác.
Cổ nhân có câu: “Một đời mẹ không tốt, mười đời con không tốt”, để nhấn mạnh tầm quan trọng lớn lao của người mẹ đối với việc giáo dục con cái. Những người mẹ tốt có thể dùng đức hạnh của mình mà giáo hóa con cái nhân cách làm người, nhờ đó mỗi người con đã trở thành những người có phẩm chất đạo đức cao thượng, ghi danh sử sách và được hậu nhân ca ngợi đời đời.
Hồng Tâm
công an hiệu bằng composite hặc bằng ximent sơn nhũ
Mẹ là người thầy đầu tiên của trẻ nhỏ, hãy biết cách dạy con từ khi còn thơ dại
Giáo dục đặc biệt là với trẻ nhỏ cần dựa trên sự chân thành và trung thực. Người ta nên dạy các bé theo những gương của cá nhân cụ thể, trực quan, không chỉ qua cách giảng dạy bằng lời nói suông. Sau đây là những câu chuyện có thật trong lịch sử về cách người xưa dạy con cái như thế nào.
Tăng Tử (505-432 TCN) đến từ Nam Vũ nay thuộc tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Khi ông 16 tuổi, ông được nhận làm học trò của Khổng Tử. Cuối cùng là ông đã trở thành một trong những đồ đệ kế thừa Khổng học chính truyền.
Tăng Tử tán thành quan điểm sự thịnh vượng của một gia đình yêu cầu bổn phận về sự hiếu học. Sự rèn luyện cá nhân được dựa vào sự chân thành, và người ta nên dạy dỗ theo gương của cá nhân, không chỉ qua cách giảng dạy bằng lời nói suông.
Tăng Tử (505-432 TCN) đến từ Nam Vũ nay thuộc tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc, học trò của Khổng Tử và trở thành một trong những đồ đệ kế thừa Khổng học chính truyền. (Ảnh: saylor.org)
“Tăng Tử làm thịt heo” là một câu chuyện mô tả việc Tăng Tử đã dạy dỗ con trai mình về tính trung thực bằng cách giữ lời hứa.
Một ngày nọ, vợ của Tăng Tử đi ra chợ. Cậu con trai của ông vừa đi theo mẹ vừa quấy khóc. Bà vợ cảm thấy rất khó chịu và muốn đứa trẻ đi về nhà, nên bà nói: “Con quay về đi – rồi mẹ sẽ làm thịt heo cho con ăn”.
Vợ Tăng Tử trở về nhà sau khi đi chợ và Tăng Tử đã lấy con heo ra giữa sân để mổ thịt. Khi ông chuẩn bị xuống tay giết con heo thì vợ ông ngăn lại và nói: “Tôi chỉ nói vậy để dỗ dành con thôi; đừng nghiêm trọng hóa nó lên”.
Tăng Tử không tán thành nói:
“Không có trò đùa nào cho cha mẹ dùng để hứa với con của họ. Trẻ con vẫn chưa có khả năng nhận thức đúng đắn, và chúng sẽ học từ cha mẹ. Chúng sẽ làm theo sự chỉ bảo của cha mẹ. Nếu bà lừa dối thằng bé, sau đó bà sẽ dạy thằng bé cách lừa dối. Nếu người mẹ mà lừa dối một đứa trẻ, thì đứa trẻ đó sẽ không còn tin mẹ nó nữa”.
Cũng lại là một câu chuyện về việc “thịt lợn” cho con để dạy về chữ “Tín” khác. Thưở nhỏ mẹ Mạnh Tử đã vì môi trường tốt cho ông mà đổi nhà liên tục cho tới khi đến gần một trường học cũng là để ông đua bạn học tập lễ phép. Một hôm, Mạnh Tử thấy nhà hàng xóm giết lợn, về hỏi mẹ: “Người ta giết lợn làm gì thế?”. Bà mẹ nói đùa: “Để cho con ăn đấy”. Nói xong, bà nghĩ lại, hối rằng: “Ta nói nhỡ mồm rồi. Con ta thơ ấu, trí thức mới mở mang mà ta nói dối nó, thì chẳng ra ta dạy nó nói dối hay sao?”. Rồi bà đi mua thịt lợn, đem về cho con ăn thật.
Người xưa coi trọng chữ Tín trong giáo dục như vậy, nên việc dạy dỗ các em nhỏ nhất định không thể đại khái, dễ dãi trong việc lấy ví dụ, nói chơi, nói đùa với trẻ. (Ảnh: Pinterest)
Người xưa coi trọng chữ Tín trong giáo dục như vậy, nên việc dạy dỗ các em nhỏ nhất định không thể đại khái, dễ dãi trong việc lấy ví dụ, nói chơi, nói đùa với trẻ. Ngày nay rất nhiều bậc phụ huynh hay người nhà các em nhỏ thường hay trêu đùa các bé, lời nói xem ra chỉ là bông đùa vì trẻ con cả tin, nhưng tác dụng của một vài lần nói như vậy có thể ăn sâu trong suy nghĩ các em nhỏ, khiến chúng thấy việc buông lời thật không cần phải có trách nhiệm trong đó, thích sao thì nói chơi vậy thôi.
Rất dễ để bắt gặp những câu nói thiếu trách nhiệm của người lớn vô tình có thể khiến trẻ thật sự tổn thương và khắc sâu trong tâm trí. Ví như nhiều lần cơ quan tôi có đồng nghiệp đưa con nhỏ tới trong khi trường cháu nghỉ học. Em bé rất đáng yêu khiến các cô chú đều rất cưng nựng và hay trêu chọc. Bé bám mẹ, nên trong khi mẹ đang đi lấy cơm cho cháu thì cháu khóc, các cô thấy vậy lại trêu thêm: “Thôi chết rồi, mẹ đi đâu rồi, mẹ đi chơi rồi, bỏ con ở đây rồi, về nhà với cô nhé!….”. Những lời xem ra vô thưởng vô phạt nhưng quả thật là sự dối lừa xảy ra thường xuyên xung quanh những em bé ngây thơ, trong sáng sẽ để lại những ảnh hưởng đôi khi không thể vãn hồi.
Hàng xóm nhà tôi có gia đình nọ, bố mẹ thường xuyên đi làm bận nên cháu bé ở với bà ngoại. Bà vì để dỗ dành cháu nên hay nghĩ ra những cách đối phó không chân thật. Ví như vì cháu muốn ăn thêm kẹo nhưng bà không cho thì lại nói “con mèo ăn hết rồi”. Lời nói bâng quơ đó cuối cùng cũng không có phải là để gió cuốn đi mà nó quay trở lại với chính bà khi có lần cháu bé vì thèm ăn thịt rán quá nên ăn hết phần của bà, đến lúc bà hỏi thì cháu thưa rằng “con mèo ăn hết của bà rồi bà ạ!”.
Khổng Tử nói: “Vô tín nhi bất lập”, ý nói rằng, người mà không giữ chữ Tín thì sao có chỗ sinh tồn. Chữ Tín vì sao lại quan trọng, nó không chỉ là cơ sở thiết lập niềm tin trong các mối quan hệ mà người ta đôi khi đã bỏ qua mất một ý nghĩa cũng quan trọng không kém của chữ Tín. Đã làm người trên đời, nhất định phải trung thực không chỉ với người khác mà với chính bản thân mình. Chỉ khi chúng ta trung thực với bản thân, nhìn nhận được đúng về con người mình thì mới có thể phấn đấu cải thiện được nó. Nhận thức được bản thân là một loại trí huệ, một loại tự tại, muốn thế thì phải trước tiên phải có cái nhìn trung thực. Tín không chỉ để cho người khác tin bạn, mà còn là để bạn tin mình, tin người và từ đó có niềm tin vào cuộc sống.
Quay trở lại quan điểm giáo dục phải trực quan sinh động từ chính ví dụ người thật việc thật xung quanh đứa trẻ của Mạnh Tử. Một câu chuyện khác về người mẹ vĩ đại của ông có thể sẽ cho bạn một cái nhìn cụ thể hơn và truyền cảm hứng trong việc dạy dỗ con cái.
Cách giáo dục quý báu của người mẹ đã góp một phần lớn trong việc hình thành con đường tự học sau này của Mạnh Tử. (Ảnh: talkinglearn.com)
Có một hôm Mạnh Tử đang đi học, bỏ học về nhà chơi. Mẹ ông đang ngồi dệt bên khung cửi, trông thấy, liền cầm dao cắt đứt tấm vải đang dệt trên khung, mà nói rằng: “Con đang đi học mà bỏ học, thì cũng như ta đang dệt tấm vải này mà cắt đứt đi vậy”. Từ hôm đó, Mạnh Tử học tập rất chuyên cần. Rồi về sau thành một bậc đại hiền. Chắc chắn công giáo dục quý báu của người mẹ đã góp một phần lớn trong việc hình thành con đường tự học sau này của Mạnh Tử.
Người ta vẫn nói người mẹ là người thầy đầu tiên của trẻ nhỏ, nên người mẹ phải biết cách dạy con từ khi còn thơ dại. Chính cái buổi ban đầu ấy mới là cái buổi khó khăn, bởi từng hành động nhỏ nhất cũng có thể ảnh hưởng lâu dài tới việc hình thành nhân cách một con người sau này. Và việc giáo dục con nhỏ hiệu quả nhất chính là từ tấm gương của bản thân người làm cha làm mẹ, những người hàng ngày em bé tiếp xúc cùng và nhìn vào đó để hình thành nhân sinh quan của mình. Thế nên, một khi bạn sinh con ra, hãy nhớ rằng chính là từ lúc đó, bạn bắt đầu đi trên hành trình làm một người tốt điển hình để con cái nhìn vào, sẽ không có những lúc nghỉ ngơi thư giãn, bởi giáo dục một con người là việc nghiêm túc phi thường, là việc liên quan tới tu dưỡng chính bản thân bạn từng thời từng khắc.
Nguyễn Linh
Bộ đội hiệu bằng composite hặc bằng ximent sơn nhũ
‘Người mẹ tốt còn hơn cả một người thầy giỏi’ – Vậy làm người mẹ tốt như thế nào?
Người mẹ tốt còn hơn cả một người thầy giỏi. Người mẹ tốt biết cách dạy dỗ không phải để con giỏi hơn, thông minh hơn mà để giúp cho chúng từ từ trưởng thành. Một đứa trẻ trưởng thành, vững vàng và tự tin nhờ sự giáo dục của người mẹ, lẽ nào không thể thành công trong cuộc sống?
Muốn vậy người mẹ tốt cần làm gì để con mình trưởng thành?
Người mẹ bình tĩnh, bao dung
Phải nói là đa số các bà mẹ thường xuyên nhìn thấy và chỉ ra ngay lập tức lỗi lầm của con. Thậm chí còn ở trước mặt nhiều người nói con không tốt ở chỗ này chỗ kia. Tưởng như điều đó giúp cho trẻ nhận ra thiếu sót của mình và thay đổi.
Kỳ thực đó là cách dạy dỗ sai lầm. Khi trẻ bị chỉ trích, thường sẽ cảm thấy xấu hổ, tự ti, mặc cảm về sai lầm của mình, cảm thấy mình như đồ tai hại là nguyên nhân của sự giận dữ của người mẹ. Trạng thái lo lắng, chán nản đó thôi cũng đã khiến đứa trẻ hao phí rất nhiều tâm tư rồi, vậy còn có thể giữ được bao nhiêu phần sức lực cho việc học và phát triển bản thân?
Là một người mẹ, bạn chỉ có thể dùng những lời nói nhẹ nhàng để nuôi dạy con, cũng giống như một cốc sữa vậy, bạn không thể đưa cho đứa con một cốc sữa nóng bỏng rồi bảo con uống được.
Người mẹ nếu không thể đối xử với con trẻ một cách hiền hòa, mà luôn cằn nhằn, quơ tay múa chân, la hét, quát nạt thì sẽ làm cho đứa trẻ cảm thấy mất phương hướng và cảm thấy cả thế giới này, dường như không có bất cứ nơi nào là an toàn cả. Càng làm như vậy, người mẹ sẽ càng không thể dạy dỗ được và đứa trẻ sẽ ngày càng trở nên khó kiểm soát hơn.
Tại sao không thừa nhận rằng, chính bạn đã từng là một đứa trẻ, thậm chí là một đứa trẻ… mắc rất nhiều sai lầm. Hãy nhớ lại đứa trẻ sai lầm đó trong quá khứ và thử hình dung lại xem, đứa trẻ đó cần gì? Chẳng phải nó sẽ mong chờ một sự bao dung của người mẹ, sự nghiêm khắc mà vẫn tin tưởng cho con cơ hội để thay đổi và tin rằng nó sẽ làm được.
Con cần người mẹ dùng tâm trạng tốt lành để nuôi nấng và bảo vệ.
Bạn có thể không tin, nhưng sự thực là học lực của một đứa trẻ kém không phải do trí lực kém mà là vấn đề về tâm trạng. Tính khí hung hăng của người mẹ sẽ làm đứa trẻ trở nên lo lắng bởi chỉ khi nội tâm bình tĩnh, đứa trẻ mới có thể suy nghĩ một cách lý trí và trở nên thông minh, sáng tạo.
Không giống như người cha, sức mạnh thực sự của một người mẹ là đến từ lòng bao dung, chỉ có bao dung vô bờ bến, đứa con mới có thể trưởng thành được.
Vậy nên, là một người mẹ, xin bạn hãy nhớ bảo đảm sự cân bằng trong cảm xúc của mình bởi đó chính là cách giáo dục vĩ đại nhất đối với đứa con.
Người mẹ yếu mềm
Làm một người mẹ mà nói, cái khó nhất thực ra là là tỏ ra “yếu mềm” trước mặt con. Bởi vì bản năng của người mẹ là hy sinh, che chở, bảo vệ con. Không nỗi khổ nào, khó khăn hay thậm chí cả kẻ ác nào có thể khiến người mẹ mất đi sức mạnh lớn lao ấy.
Nhưng các bà mẹ thường không hiểu rằng, khi người mẹ thể hiện ra khí thế quá mạnh mẽ sẽ khiến đứa trẻ chìm trong đó và rất khó có được sự tự tin, dần dần lòng tự tôn sẽ bị yếu đi từng chút một. Nếu người mẹ có thể tỏ ra yếu mềm trước mặt con, cần con vững vàng để che chở, bảo vệ mẹ thì đứa con tự nhiên sẽ kiên cường, tự tin bởi vì đứa trẻ sẽ cảm nhận được vai trò quan trọng của nó trong cuộc sống của người mẹ.
Thế nên, bạn cần phải học cách tỏ ra yếu kém trước mặt con. Nếu như chuyện gì cũng thể hiện mình là người mẹ tài giỏi, sẽ chỉ làm con cái ngày càng trở nên nhu nhược, cuối cùng sẽ không còn chút động lực nào, không còn muốn phấn đấu, thậm chí có khi còn trở nên ngỗ nghịch, phát triển theo hướng phá hoại để thoát ra khỏi cái bóng của người mẹ.
Vậy nên, là một người mẹ, xin bạn hãy nhớ bảo đảm sự cân bằng trong cảm xúc của mình bởi đó chính là điều quan trọng nhất đối với đứa con. Cách giáo dục vĩ đại nhất, chính là sự an hoà của người mẹ
Châu Yến – Lam Thư
